İyi bir antrenmanın ardından tişörtünün sırılsıklam olması, emek verdiğinin göstergesi gibi gelir. Ama o tişörtle eve dönmek, arabada beklemek ya da duşu akşama ertelemek, cildin için o kadar iyi bir fikir değildir. Sırttaki sivilceler, kasıktaki kaşıntı ve ayak parmakları arasındaki kızarıklık çoğu zaman bu küçük ihmallerle başlar.
Ter tam olarak nedir?
Ter bezlerinin işlevini inceleyen kapsamlı bir derleme, terin büyük ölçüde sudan oluştuğunu ve içinde sodyum, klorür, potasyum gibi mineraller ile az miktarda başka maddeler bulunduğunu anlatır. Terin asıl görevi, buharlaşırken vücut ısısını düşürmektir. Yani ter kendi başına kirli bir sıvı değildir; aksine vücudunun çok iyi işleyen bir soğutma mekanizmasıdır.
Ter, cildin bağışıklık savunmasında da rol oynar ve nem dengesine katkı sağlar. Ancak ter cilt üzerinde uzun süre kalıp kuruduğunda, içindeki tuzlar yüzeyde birikir. Atopik dermatitte terin rolünü inceleyen bir derleme de terin hem koruyucu hem de koşullara göre kaşıntıyı tetikleyen bir etken olabileceğini vurgular. Özellikle hassas ve kuru ciltli erkekler, terin üzerlerinde kaldığı sürenin uzamasıyla kaşıntı yaşayabilir.
Ter, sürtünme ve nem birleşince
Ter tek başına sorun yaratmaz; sorun, terle birlikte sıkı kıyafetin sürtünmesi, sıcaklık ve nemin bir araya gelmesidir. Sırt, göğüs, omuzlar ve kasık bölgesi bu üçlünün en sık buluştuğu yerlerdir. Bu ortamda kıl kökleri tıkanabilir, sürtünmeyle tahriş olabilir ve sporcularda sık görülen sivilceler ya da kıl kökü iltihapları ortaya çıkabilir.
Sporcularda görülen cilt enfeksiyonları üzerine yazılan bir derleme, temas sporlarında ve ortak alan kullanılan ortamlarda bakteriyel ve mantar kaynaklı cilt enfeksiyonlarının daha sık görüldüğünü, hijyen alışkanlıklarının bu riski azaltmada önemli olduğunu belirtir.
Ter düşmanın değil, soğutma sistemin. Asıl mesele, işini bitirdikten sonra onu cildinde ne kadar beklettiğin.
Antrenman sonrası doğru duş
- Antrenmandan sonra mümkün olan en kısa sürede duş al; bekleyeceksen en azından terli kıyafetleri çıkar.
- Su ılık olsun; çok sıcak su cildin yağlarını gereğinden fazla alır ve kızarıklığı artırır.
- Duş beş ila on dakikayı geçmesin.
- Sabun ya da duş jelini özellikle koltuk altı, kasık, sırt ve ayaklara odaklan; tüm vücudu sert bir lifle ovmaya gerek yok.
- Ayak parmaklarının arası dahil, kıvrım bölgelerini iyice kurula.
- Kuru ciltliysen duştan sonra hafif bir vücut losyonu sür.
Yüzünü unutma
Antrenman sırasında yüzünü havluyla silmek, terle birlikte yüzündeki kirin ve yağın deriye yayılmasına yol açabilir. Mümkünse temiz bir havluyu yalnızca yüz için ayır ve bastırarak kullan. Antrenmandan sonra yüzünü her zamanki yumuşak temizleyicinle yıkayıp hafif bir nemlendirici sürmek yeterlidir. Açık havada spor yapıyorsan, güneş koruyucunu antrenmandan önce sürmeyi ihmal etme.
Spor salonu hijyeni
- Ortak duşlarda ve soyunma odalarında terlik giy.
- Havlunu, tıraş bıçağını ve kişisel bakım ürünlerini kimseyle paylaşma.
- Spor kıyafetlerini her kullanımdan sonra yıka; çantada nemli bekletme.
- Aletlerin üzerine kendi havlunu ser ve dezenfektan mendil varsa kullan.
- Ter tutmayan, nefes alan kumaşlar tercih et.
Sırtta ya da göğüste haftalarca geçmeyen sivilceler, yayılan kızarık halkalar, ayak parmakları arasında soyulma ve kaşıntı varsa bir dermatoloğa başvur. Bu tabloların bir kısmı hekim değerlendirmesiyle antifungal ya da antibakteriyel yaklaşımlar gerektirebilir.
Bu rutini kurarken işine yarar
EcoProbiotic MenCare serisi ↗Kaynaklar
- 01Physiology of sweat gland function: The roles of sweating and sweat composition in human health
Baker LB · Temperature · 2019 · doi:10.1080/23328940.2019.1632145
Terin büyük ölçüde sudan ve elektrolitlerden oluştuğunu, asıl görevinin ısı düzenleme olduğunu ve cilt savunmasına da katkı sağladığını derledi.
- 02Sweat in the pathogenesis of atopic dermatitis
Murota H, Yamaga K, Ono E, Katayama I · Allergology International · 2018 · doi:10.1016/j.alit.2018.06.003
Terin cildin nem ve savunmasına katkı sağlayabildiğini, ancak koşullara göre kaşıntı ve tahrişi de tetikleyebildiğini anlattı.
- 03Skin infections in athletes
Adams BB · Expert Review of Dermatology · 2010 · doi:10.1586/edm.10.50
Sporcularda bakteriyel, viral ve mantar kaynaklı cilt enfeksiyonlarını ve bulaş riskini azaltmaya yönelik hijyen önlemlerini derledi.
- 04The science behind skin care: Cleansers
Draelos ZD · Journal of Cosmetic Dermatology · 2018 · doi:10.1111/jocd.12469
Temizleyicilerin cilt bariyeri üzerindeki etkilerini ve nazik temizliğin önemini değerlendirdi.






